به گزارش ترنم شمال؛ در شرایطی که اقتصاد ایران برای عبور از محدودیت‌های ناشی از تحریم‌ها نیازمند تقویت صادرات غیرنفتی و توسعه مسیرهای جدید تجاری است، استان مازندران با برخورداری از ظرفیت‌های گسترده کشاورزی، گردشگری، بنادر فعال و همسایگی با کشورهای حوزه خزر، می‌تواند به یکی از مهم‌ترین کانون‌های اثرگذار در این مسیر تبدیل شود.

بررسی ها نشان می دهد در پی وقوع جنگ تحمیلی سوم آمریکایی -صهیونیستی و اعمال تحریم ها از جمله محاصره دریایی، برنامه‌ای هدفمند برای تبدیل مازندران به دروازه تجارت شمال کشور در حال شکل‌گیری است.

مازندران به‌واسطه موقعیت جغرافیایی خاص خود در شمال ایران و همجواری با دریای خزر، یکی از استان‌های راهبردی کشور در حوزه اقتصاد منطقه‌ای به شمار می‌رود.

این استان علاوه بر برخورداری از خاک حاصلخیز، منابع طبیعی گسترده و نیروی انسانی فعال، به شبکه‌ای از بنادر، گمرکات و مسیرهای ترانزیتی دسترسی دارد که آن را به نقطه اتصال اقتصاد ایران با کشورهای حوزه خزر تبدیل کرده است.

بر اساس آمارهای رسمی، مازندران سالانه میلیون‌ها تن انواع محصولات کشاورزی تولید می‌کند و سهم قابل‌توجهی در تأمین امنیت غذایی کشور دارد. تولید مرکبات، برنج، کیوی، گل و گیاه، آبزیان، دام و طیور از جمله مهم‌ترین مزیت‌های این استان است.

در سال‌های اخیر، صادرات محصولات کشاورزی مازندران به کشورهای مختلف از جمله روسیه، قزاقستان، ترکمنستان و برخی کشورهای حوزه خلیج فارس افزایش یافته و به یکی از محورهای اصلی درآمدزایی استان تبدیل شده است.

مهدی یونسی، استاندار مازندران  با اشاره به جایگاه اقتصادی استان می‌گوید: مازندران تنها یک استان تولیدکننده نیست بلکه یک فرصت بزرگ ملی است. مجموعه‌ای از ظرفیت‌های کشاورزی، صنعتی، گردشگری و تجاری در این استان وجود دارد که در صورت هم‌افزایی می‌تواند نقش مهمی در خنثی‌سازی تحریم‌ها ایفا کند.

وی با اشاره به آمار صادراتی استان ادامه می‌دهد: در حال حاضر بخش قابل‌توجهی از صادرات غیرنفتی مازندران به محصولات کشاورزی اختصاص دارد و سالانه صدها میلیون دلار ارزآوری از این محل حاصل می‌شود، اما این رقم با توجه به ظرفیت‌های موجود، فاصله زیادی با نقطه مطلوب دارد.

استاندار مازندران با تأکید بر زیرساخت‌های موجود در حوزه تجارت بیان می‌کند: وجود بنادر فعال در استان از جمله بنادر امیرآباد، نوشهر و فریدونکنار، یک مزیت راهبردی برای توسعه صادرات است. این بنادر امکان ارتباط مستقیم با کشورهای حوزه خزر از جمله روسیه، آذربایجان، قزاقستان و ترکمنستان را فراهم کرده‌اند و می‌توانند نقش مهمی در توسعه ترانزیت کالا ایفا کنند.

وی می‌افزاید: علاوه بر بنادر، دسترسی به شبکه جاده‌ای و در حال توسعه ریلی، موقعیت مازندران را به‌عنوان یک هاب ترانزیتی تقویت کرده است. اگر این زیرساخت‌ها در قالب یک نقشه جامع لجستیکی یکپارچه شوند، استان می‌تواند به دروازه تجارت شمال کشور تبدیل شود.

ظرفیت‌های ترانزیتی و نقش مازندران در تجارت منطقه‌ای

مازندران به‌دلیل قرار گرفتن در کریدورهای مهم حمل‌ونقل، از ظرفیت بالایی در حوزه ترانزیت برخوردار است. نزدیکی به پایتخت، اتصال به شبکه حمل‌ونقل سراسری و دسترسی به بنادر دریای خزر، این استان را به یکی از مسیرهای مهم جابه‌جایی کالا تبدیل کرده است.

در سال‌های اخیر، بخشی از واردات کالاهای اساسی و مواد اولیه کشور از طریق گمرکات مازندران انجام شده است که نشان‌دهنده ظرفیت بالای این استان در حوزه تجارت خارجی است. این ویژگی می‌تواند با تغییر رویکرد از واردات‌محوری به صادرات‌محوری، به یک مزیت رقابتی پایدار تبدیل شود.

یونسی در این‌باره تأکید می‌کند: زیرساخت تجارت در مازندران وجود دارد و اکنون باید این ظرفیت در خدمت توسعه صادرات قرار گیرد. هدف ما این است که استان از یک مسیر عبوری کالا به یک مرکز تولید، فرآوری و صادرات تبدیل شود.

لزوم تکمیل زنجیره ارزش و جلوگیری از خام‌فروشی

یکی از مهم‌ترین چالش‌های اقتصادی مازندران، صادرات محصولات به‌صورت خام و بدون ارزش افزوده است. بخش زیادی از مرکبات، کیوی و سایر محصولات کشاورزی بدون فرآوری و بسته‌بندی مناسب صادر می‌شود که باعث کاهش سودآوری و از دست رفتن فرصت‌های اقتصادی می‌شود.

استاندار مازندران در این زمینه می‌گوید: خام‌فروشی یکی از مشکلات جدی استان است. محصولات ما باید با برند مشخص، بسته‌بندی رقابتی و استانداردهای جهانی وارد بازارهای هدف شوند. این امر نیازمند توسعه صنایع تبدیلی و تکمیل زنجیره ارزش است.وی ادامه می‌دهد: ایجاد سردخانه‌های مدرن، پایانه‌های صادراتی، واحدهای بسته‌بندی و صنایع فرآوری، از جمله اقداماتی است که در دستور کار مدیریت استان قرار دارد تا ارزش افزوده محصولات افزایش یابد.